Top down sokken breien: Een complete gids voor beginners

Het breien van sokken vanaf de boord (top-down sokken) is de klassieke manier om sokken te breien. Je begint bij de boord en werkt naar beneden richting de tenen. Het voordeel aan deze manier van breien is dat de boord meteen een mooie afwerking heeft en goed rekbaar is. Het “nadeel” aan sokken breien vanaf de boord is dat je vaak best wat sokkenwol kan overhouden. Naarmate je vaker sokken breit, heb je een beter idee hoeveel sokkenwol je per maat nodig hebt. Over het algemeen is een standaard sokkenwol bol van 100 gram met 420 meter sokkenwol meer dan genoeg voor zelfs grote maten sokken. 

In deze how to leg ik precies uit hoe je top-down sokken breit met een klassieke hielflap. Voor andere hiel instructies, zie mijn andere how-to’s. 

Wat heb je nodig?

• Sokkenbreinaalden (2,5 mm voor dit patroon). Voor de rechte stukken kan je ook een rondbreinaald gebruiken als je dit fijner vindt werken. 
• Sokkenwol voor 2,5 mm naalden (standaard bol van ±100gr, 420m)
• Meetlint of sokkenliniaal

Steken opzetten

Voor het opzetten van de steken gebruik je de “long tail cast-on”  (de duim- en wijsvinger methode). In deze video zie je hoe dat moet.

Hoeveel steken je moet opzetten hangt af van de maat die je wilt breien. In deze sokkentabel zie je per maat hoeveel steken je moet opzetten. Bekijk de sokkentabellen ook voor andere dikte draad en sok brei methode's op deze pagina. 

Standaard brei je met 5 sokkenbreinaalden, op 4 naalden zet je je steken op en eentje gebruik je steeds om je volgende rij steken op te breien. 

Voor dit voorbeeld breien we een sok voor maat 38-41. Hierbij hebben we 60 steken nodig, dus 15 steken per sokkennaald. 

Sluit het werk voorzichtig in de rondte, let op dat je werk niet gedraaid zit!

Boord

Voor de boord breien we om en om 1 recht en 1 averecht totdat de boord minimaal 5 cm lang is. Langer mag altijd, het is vooral wat je zelf mooi vindt. Het is fijn als er in ieder geval 10 rijen zijn, zodat deze wat stevigheid geven aan de boord en enkel. 

Brei daarna nog 5 centimeter recht (tricot steek / stockinette stitch). Ook dit kan altijd langer of korter, naar eigen smaak. 

Hiel

Voor de klassieke hiel gaan we een hielflap maken. Hiervoor laten we de helft van de steken rusten op de sokkennaalden, dit wordt de bovenkant van de voet. De andere helft gaan we heen en weer breien (buitenkant recht, binnenkant averecht) zodat er een flapje ontstaat. Daarna wordt er een paar keer in de hiel gekeerd en geminderd zodat er een hoekje ontstaat. Daarna wordt de hielflap aan de rest van de hiel gebreid. Als laatste moeten de extra steken geminderd worden om uiteindelijk bij de middenvoet uit te komen. Hier zijn de stappen uitgebreid uitgelegd: 

Hielflap

Voor de hielflap is de helft van het totale aantal steken nodig. In het voorbeeld is dit 30 steken. Het makkelijkste is om de steken op een sokkenbreinaald te zetten. 

Brei heen en weer in tricotsteek (stockinette stitch) de hoeveelheid aangegeven rijden in de sokken tabel. Voor dit voorbeeld is dat 28 keer. Elke keer als je begint aan een nieuwe rij, brei de eerste steek niet maar haal hem af op de rechte of averechtse manier op basis van welke kant je aan het breien bent. 

Als je 28 rijen gebreid hebt, moet je door steeds de eerste steek af te hebben gehaald 14 v-tjes aan de zijkant van je hielflap zien. Deze v-tjes heb je straks nodig om de steken op te nemen aan de zijkant van de hielflap. 

Hiel Draaien

Na de hielflap te hebben gebreid moet er een hiel hoek gecreëerd worden. Hiervoor worden de steken van de hiel opgedeeld in 3 delen, in ons geval is dit dus 10/10/10 (links/midden/rechts). 

1. Brei recht tot 1 steek vóór het einde van het middelste deel. Je hebt 19 steken gebreid (in ons voorbeeld). 
2. Haal de volgende twee steken recht af op je rechternaald. Doe de steken terug op je linkernaald en brei ze samen. (SSK, slip-slip-knit steek)
3. Draai je werk om. 
4. Haal de eerste steek averecht af. 
5. Brei het middelste deel averecht, tot dat je een steek over hebt. Je hebt nu 9 steken (in ons voorbeeld) averecht gebreid. 
6. Brei de volgende twee steken averecht samen. 
7. Draai je werk om. 

Als het goed is zie je nu aan beide kanten een gat ontstaan links en rechts van het middelste deel. 

Herhaal stap 1-7 tot dat er geen steken meer aan het linker- en rechterdeel over zijn. 

Terwijl je bezig bent ontstaat er een soort “kommetje”, dit is de hiel. 

Als het goed is heb je nu alleen nog de middelste steken van je hielflap over, in ons geval is dit 10 steken.

Steken opnemen, hielflap inzetten

Nu is de hielflap af en moet deze aan de rest van de sok vast gebreid worden. Hiervoor gaan we steken oppakken aan beide zijkanten van de hielflap totdat we weer een grote cirkel krijgen. Hierna wordt er geminderd tot we weer op de juiste hoeveelheid steken uitkomen. Op dat moment is de hiel officieel af en kan er aan de middenvoet gewerkt worden. 

Hier de stap voor stap instructies:

1. Brei de steken op de hielflap recht.
2. Nu ben je aangekomen bij de zijkant van de hielflap, per v-tje pak je een steek op door met je rechter breinaald onder het v-tje te gaan en je werkdraad om je naald te slaan. Je haalt de naald met draad onder het v-tje terug en nu heb je een extra steek op je rechter naald. In totaal moet je de helft van het totaal aantal rijen dat je gebreid hebt voor de hielflap aan steken oppakken. In ons voorbeeld is dit dus 14 steken. 
3. Brei de bovenkant van de voet (de rustende steken) recht. 
4. Neem ook de andere kant van de hielflap de helft van het totaal aantal gebreide rijen op. (voorbeeld 14 steken)
5. Brei de helft van het aantal steken van het begin van de hielflap mee op de laatste breinaald, in ons geval 5 steken. Hierdoor eindig je in het midden van de hiel. 

Nu heb je een heel rondje gemaakt

Dit is nu is dit het begin van een nieuwe ronde.Als het goed is heb je nu in deze volgorde steken op je naalden. Linker zijkant hiel (14 + 5 steken), linker voorkant voet (15), rechter voorkant voet (15), rechter zijkant hiel (14 + 5). 

Dit zijn in totaal meer steken dan het originele aantal steken dat we op onze naalden hadden, 60 in ons geval. Deze overige steken moeten geminderd worden. 

Herhaal deze rondes tot je je orginele aantal steken hebt:

1. Brei de eerste naald (linker zijkant) tot je 3 steken over hebt, brei 2 steken samen (k2tog) en brei de 1 steek recht. 
2. Brei de volgende twee naalden recht (linker en rechter voorkant)
3. Brei 1 steek recht, daarna haal de volgende twee steken recht af op je rechter naald. Doe de steken terug op je linkernaald en brei ze samen. (SSK, slip-slip-knit steek).
4. Brei recht tot je weer bij het midden van de hiel bent.
5. Brei een hele ronde recht zonder te minderen. 

Herhaal stap 1-5 totdat je de originele hoeveelheid steken over hebt.

Middenvoet

Nu is het recht toe recht aan breien tot je de gewenste lengte hebt om aan de tenen te beginnen.

Als de lengte van de voet voldoende is gaan we aan de teen beginnen. In ons geval is dit ongeveer 20.5 cm lang. 

Teen

Bij de teen worden er elke twee rondes 4 steken geminderd, twee aan elke zijkant van de teen. 

Het begin van de ronde is nog steeds in het midden onder op de voet. 

Herhaal deze twee rondes tot het totaal aantal benodigde steken over zijn:

1. Brei tot er nog 3 steken over zijn op de 1e naald. Brei 2 steken recht samen, brei 1 steek recht.
2. Brei 1 steek recht, daarna haal de volgende twee steken recht af op je rechternaald Doe de steken terug op je linkernaald en brei ze samen. (SSK, slip-slip-knit steek). Brei de rest van de naald recht. 
3. Brei tot er nog 3 steken over zijn op de 1e naald. Brei 2 steken recht samen, brei 1 steek recht.
4. Brei 1 steek recht, daarna haal de volgende twee steken recht af op je rechternaald Doe de steken terug op je linkernaald en brei ze samen. (SSK, slip-slip-knit steek). Brei de rest van de naald recht. 
5. Brei 1 hele ronde recht zonder te minderen.

Herhaal stap 1-5 totdat je de gewenste hoeveelheid steken over hebt. In ons geval 20 steken. 

Nu heb je nog ongeveer 1/ 3 van het totale aantal steken over. Doe de steken van naald 1 en 2 samen op een naald en doe ook van naald 3 en 4 bij elkaar. Nu zitten de steken van de onderkant van de sok op een naald en van de bovenkant ook op een naald. 

Deze steken gaan we nu dicht naaien met de kitchener stitch, zie een uitgebreide uitleg daarvan hier.

Nu kan je je draad afknippen en kan je het draad netjes afwerken. Je eerste sok is af! Helaas moet je er nog eentje breien voor een compleet paar, heb je al last van het second sock syndrome? 

Na het breien kan je ze in een badje warm water met een beetje sop leggen voor ongeveer 30 minuten. Knijp ze daarna goed uit en laat ze plat drogen op een handdoek. Als je een sokblocker hebt kun je deze hier gebruiken. Heel veel succes en enjoy!